You are currently viewing Ból kolan po chodzeniu po górach: Dlaczego schodzenie bardziej obciąża kolana i jak się przygotować?
Dlaczego zejście w górach bardziej obciąża kolana? Zobacz infografikę z poradami fizjoterapeuty

Ból kolan po chodzeniu po górach: Dlaczego schodzenie bardziej obciąża kolana i jak się przygotować?

Turyści z plecakami schodzący stromym, kamienistym szlakiem górskim, co ilustruje warunki sprzyjające dużym obciążeniom stawów kolanowych.

Górskie wędrówki to jedna z najprzyjemniejszych form aktywności fizycznej. Zachwycające widoki, świeże powietrze i Satysfakcja z pokonanych kilometrów często mają jednak swoją cenę – ból w przedniej lub zewnętrznej części kolana, często towarzyszy temu obrzęk, który pojawia się podczas schodzenia lub dzień po wyprawie.

 

Jeśli po powrocie ze szlaku odczuwasz dyskomfort w stawach kolanowych, mamy dobrą wiadomość: to nie oznacza, że musisz zrezygnować z gór! Ból kolan po chodzeniu po górach to jasny sygnał od Twojego ciała, że stawy potrzebują odpowiedniego przygotowania i wzmocnienia przed kolejnym wyjściem na szlak.

Dlaczego kolana bolą bardziej podczas schodzenia niż wchodzenia?

 Wielu piechurów dziwi fakt, że podejście pod górę – mimo że wymaga ogromnego wysiłku kardio – często jest mniej bolesne dla kolan niż zejście. Aby to zrozumieć, musimy przyjrzeć się biomechanice ruchu.

1. Praca ekscentryczna mięśnia czworogłowego

 Podczas wchodzenia pod górę mięsień czworogłowy uda wykonuje tzw. skurcz koncentryczny (skraca się, wykonując pracę unoszenia ciała). Podczas schodzenia działa zupełnie inaczej – wykonuje pracę ekscentryczną. Mięsień wydłuża się pod napięciem, działając jak hamulec, który wyhamowuje ciężar Twojego ciała przy każdym kroku w dół. Praca ekscentryczna generuje znacznie większe mikrouszkodzenia włókien mięśniowych i wymaga ogromnej siły.

2. Wielokrotnie większe obciążenie kolana

 Podczas schodzenia na staw kolanowy działają siły równe od 3- do nawet 5-krotności masy Twojego ciała (a dodając do tego ciężki plecak – jeszcze więcej). Przy każdym kroku w dół kolano musi zaabsorbować to obciążenie i zatrzymać impakt schodzenia.

3. Zwiększony nacisk rzepki na kość udową

 Gdy schodzisz, kolano ugina się pod większym kątem przy jednoczesnym obciążeniu. Powoduje to silny docisk rzepki do kłykci kości udowej, co przy wielogodzinnym marszu może prowadzić do podrażnienia tkanek i stanu zapalnego.

Trening medyczny i rehabilitacja kręgosłupa z fizjoterapeutą.

Najczęstsze przyczyny bólu kolan po górach

Ból kolan po trekkingu rzadko jest wynikiem nagłego urazu – najczęściej to efekt nakładania się mikrourazów i braku przygotowania fizycznego:

Infografika gabinetu VitaForma przedstawiająca 4 główne przyczyny bólu kolan po chodzeniu po górach: nadmierne obciążenie, zła technika schodzenia, osłabienie mięśniowe oraz brak rozgrzewki.
  • Słabe mięśnie stabilizujące: Niedostatecznie silny pośladek (zwłaszcza mięsień pośladkowy średni), mięśnie czworogłowe oraz mięśnie głębokie tułowia (core).
  • Słaby mięsień czworogłowy uda: to on odpowiada za większość sił związanych z hamowaniem podczas schodzenia 
  • Brak kontroli nerwowo-mięśniowej: Uciekanie kolana do wewnątrz (tzw. koślawienie) podczas schodzenia.
  • Przeciążenie pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS): Ból po zewnętrznej stronie kolana wynikający z napięcia tkanek po bocznej stronie uda.
  • Brak elastyczności i mobilności: Skrócone mięśnie kulszowo-goleniowe, łydki oraz ograniczona mobilność w stawie skokowym.

Jak przygotować kolana do górskich wędrówek?

Zapobieganie bólom kolan nie polega na unikaniu gór, ale na zwiększeniu tolerancji Twoich stawów i mięśni na obciążenia. Oto filary skutecznego przygotowania:

1. Wprowadź ćwiczenia ekscentryczne nóg

Skoro schodzenie wymaga silnej pracy ekscentrycznej, musisz odwzorować ten ruch na treningu:

  • Przysiady z wydłużoną fazą ekscentryczną: Opadaj do przysiadu bardzo wolno, a wstawaj dynamicznie.
  • Step-down (zejścia ze stopnia): Stojąc jedną nogą na podwyższeniu, wolno opuszczaj drugą nogę w dół, dotykając piętą podłogi i kontrolując, by kolano nogi postawnej nie uciekało do wewnątrz.

2. Wzmocnij pośladki i biodra

Silne biodro to stabilne kolano. Włącz do planu treningowego:

  • Mostki (hip thrust / glute bridge),
  • Pelvic drop exercise 

3. Dbaj o mobilność stawu skokowego i elastyczność tkanek

Sztywna kostka wymusza przejęcie części ruchu przez kolano, co dodaje mu nadmiernych obciążeń. Regularnie mobilizuj mięśnie łydki, uda oraz pasmo biodrowo-piszczelowe i wykonuj ćwiczenia rozciągające po każdym treningu.

4. Używaj kijków trekkingowych

Dopóki nie wzmocnisz swojego ciała używaj Kijków trekkingowych to Twój najlepszy sprzymierzeniec na szlaku. Prawidłowo używane kijki potrafią odciążyć stawy kolanowe nawet o 20–30% podczas zejścia, przejmując część ciężaru ciała na górną obręcz barkową.

Diagnostyka postawy i trening medyczny z fizjoterapeutą.

Co zrobić, gdy ból kolana już się pojawił?

  1. Daj stawom czas na regenerację: Zrezygnuj na kilka dni z intensywnych biegów i skoków. Wybierz łagodny spacer lub basen.
  2. Rozluźnij napięte tkanki: Zastosuj rolowanie piankowym wałkiem (rollerem) wokół uda i pośladków (omijaj punkty kostne na kolanie).
  3. Skonsultuj się z fizjoterapeutą: Jeśli ból utrudnia codzienne funkcjonowanie, utrzymuje się dłużej niż kilka dni lub towarzyszy mu obrzęk, warto udać się na wizytę. Fizjoterapeuta oceni Twój wzorzec ruchu, znajdzie słabe ogniwa w łańcuchu biokinematycznym i dobierze indywidualny plan ćwiczeń.

Podsumowanie

Ból kolan podczas schodzenia z gór nie oznacza końca Twojej przygody z trekkingiem. To jedynie informacja, że aparat ruchu potrzebuje solidniejszego wsparcia mięśniowego. Przeznaczenie kilku tygodni przed sezonem na ukierunkowany trening wzmacniający i stabilizacyjny sprawi, że kolejne zejście ze szczytu będzie czystą przyjemnością – bez bólu i dyskomfortu.

Autor Tesktu: mgr Karol Kukla Fizjoterapeuta VitaForma

Dodaj komentarz